Orijini: İtalya orijinlidir. Yeni ıslah edilmiş olup, yeni nesil bir çeşittir. İtalya’da 2002 yılında tescil edilmiştir. Tasaco Tarım San. Ve Tic. A.Ş. tarafından Türkiye’ye getirilmiş, muhtelif lokasyonlar da denemeleri yapılarak "Serin İklim Tahılları Tescil Komitesi"nce 08 Nisan 2011 tarihinde tescil edilmiştir. 5042 sayılı "Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun" kapsamında koruma altındadır. Tasaco’nun izni olmadan bu çeşidin sertifikalı tohumluğunu kaçak üreten ve satanlar para ve hapis cezasına çarptırılır.
Özellikleri
Boyu ortalama 76-83 cm. olup, orta-kısa boyludur. Sapı sağlam ve yatmaya dayanıklıdır. Sulandığı zaman yatmaz. Sulu şartlarda buğday tarımında, sulanan ekinlerin yatmaması çok önemli bir özelliktir.
Başak yapısı
Başak yapısı kılçıklıdır. Başak rengi beyazdır. Kılçıklı olması sebebiyle bilhassa yaban domuzunun ekinlere zarar verdiği fundalık ormanlık alan kıyısındaki tarlalarda ekilmesi ayrı bir avantaj sağlar. Kuş zararı da görülmez. Harman olma kabiliyeti iyidir. Hasatta çok geç kalmamak gerekir.
Tane özellikleri
Tane rengi kırmızıdır. Tane yapısı Bezostaja-1 gibi serttir. “Kırmızı sert” ekmeklik buğday sınıfına girer. Hektolitre ağırlığı yüksektir. Bin dane ağırlığı 38 gr. civarındadır.
Tane kalitesi
Yüksek kaliteli bir çeşittir. Tanede protein oranı çok yüksektir. Guluten miktarı ve kalitesi yüksektir. Enerji değeri (W) = 320-450 arasıdır. P/L = 0,7-0,9 dur. Esperia bilhassa enerji değeri yüksek bir çeşittir. Polatlı’da Bezostaja-1 ile aynı şartlarda yapılmış denemenin mukayeseli kalite analiz sonuçları aşağıdaki gibidir.
| KRİTERLER |
ESPERIA |
BEZOSTAJA-1 |
| Guluten |
33 |
35 |
| Hektolitre |
82 |
82 |
| Süne tahribatı |
%0,5 |
%0,5 |
| İndeks |
97 |
70 |
| Bin tane ağırlığı |
36 |
40 |
| Un randımanı |
%61 |
%65 |
| Protein |
%14,30 |
%13 |
| Sedimantasyon |
66 |
50 |
| Modifiye Sedimantasyon |
70 |
56 |
| Düşme sayısı |
328 sn. |
300 sn. |
| Enerji(W) |
368 |
280 |
| Direnç |
92 |
70 |
| Uzayabilirlik |
113 mm |
125 mm |
Her iki çeşitte hasat öncesi yağmur yemiştir.
Tarımsal özellikleri
Esperia "kışlık gelişme" tabiatlıdır. Orta Anadolu’nun sert soğuklarına dayanır. Orta-erkenci bir çeşittir. Polatlı’da yapılan denemede Bezostaja-1 çeşidinden 10 gün önce olgunlaşmaktadır. Polatlı denemesinde sulu şartlarda Bezostaja-1’in verimi 610 kg/da iken aynı şartlarda Esperia’nın verimi 787 kg/da olmuştur.
Vernalizasyon ihtiyacı vardır. Kışlık gelişme tabiatlı ve soğuklara dayanıklı olması ve diğer tarımsal özelliklerinden dolayı geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle, orta Anadolu, Batı ve Doğu geçit bölgesi, İç Ege, Marmara ve bilhassa Trakya kesiminde, Akdeniz’in yaylalarında başarı ile yetiştirebilinen bir çeşittir.Sulu şartlarda verimi yükselmektedir. İyi toprak ve iyi bakım şartları ister.
Esperia ülkemiz kaliteli buğday üretiminde yeni bir soluk ve kilometre taşıdır. Yüksek verimi, bol kazancı ile üreticiyi; kalitesi ile sanayiciyi memnun eden bir çeşittir. Bezostaja-1 çeşidine gerek verim, gerekse kalite açısından ilk defa ciddi bir rakiptir.
Yetiştirme tavsiyeleri
Orta Anadolu şartlarında Ekim ayı içinde, Geçit Bölgelerinde ve Trakya kesiminde Ekim sonu Kasım ayı başlarında, İç Ege ve Güney Marmara gibi yerlerde ise Kasım başlarında ekilmelidir. Kışa girmeden önce çıkış yapmalı ve kökü kuvvetlenmiş olmalıdır. Ekimi Aralık ayına bırakılmamalıdır.
Esperia fazla kardeşlenen bir çeşittir. Dekara atılacak tohumluk miktarı 16-18 kg/dekardır. Fazla tohum kullanıldığında başaklar küçülür, bin dane ağırlığı azalır, verim düşer.
Diğer çeşitlere göre dekara daha az tohumluk kullanılması tohumda da ciddi tasarruf ve avantaj sağlamaktadır.
Hastalıklara dayanımı
Küllemeye, kara pasa, kahverengi pasa, septorya yaprak lekesine dayanımı çok iyidir. Sarı pasa dayanımı ortadadır. Kök ve kök boğazı hastalıklarına dayanımı iyidir.
| ÖZELLİKLER |
SAGITTARIO |
ESPERIA |
GENESI |
| Tescil tarihi |
1996 |
2005 |
Yeni |
| Sınıfı |
Ekmeklik |
Ekmeklik |
Ekmeklik |
| Bitki boyu (cm) |
85-90 |
80-85 |
90-95 |
| Kılçık durumu |
Kılçıklı |
Kılçıklı |
Kılçıksız |
| Gelişim tabiatı |
Alternatif |
Kışlık |
Kışlık |
| Yatma durumu |
Dayanıklı |
Dayanıklı |
Dayanıklı |
| Hasat dönemi |
Orta erkenci |
Orta erkenci |
Orta erkenci |
| Verim |
Yüksek |
Yüksek |
Yüksek |
| Dekara önerilen tohum mik.(kg/da) |
22-24 |
16-18 |
19-21 |
| 1000 dane ağırlığı (g) |
40-45 |
35-40 |
40-45 |
| Hektolitre ağırlığı (kg/hl) |
80-82 |
80-82 |
78-81 |
| Dane tipi |
Kırmızı yarı sert |
Kırmızı sert |
Kırmızı sert |
| Protein (%) |
13.7-14.8 |
14.0-14.5 |
18.1 |
| Sedimantasyon (ml) |
60 |
70 |
33 |
| Enerji değeri (w) |
340-450 |
320-450 |
250-340 |
| Un verimi (%) |
61 |
72 |
62 |